VPN, korumalı bir ağ bağlantısı kurmanın bir yoludur; VPS ve VDS ise üzerinde programların çalıştırıldığı sanal sunuculardır. Kısaltmaların benzerliği onları birbirinin yerine geçebilir kılmaz. Sanal sunucu kendi VPN’inizin temeli olarak kullanılabilir, ancak önce ayarlanması, ardından da bakımının yapılması gerekir.
VPN, VPS ve VDS nedir
VPN — sanal özel ağ
VPN, Virtual Private Network’ün kısaltmasıdır. İstemci ve sunucu, seçilen trafiğin iletildiği bir tünel oluşturur. Modern VPN protokolleri yolun bu kesimini şifreler. VPN bir çalışanı şirketin özel ağına bağlayabilir veya kullanıcının internet trafiğini harici bir sunucu üzerinden yönlendirebilir. İkinci durumda siteler bu sunucunun çıkış IP’sini görür.
VPN ayrı bir bilgisayar türü değildir. Telefonlarda, bilgisayarlarda, yönlendiricilerde ve sunucularda programların uyguladığı bir ağ teknolojisidir. Korumalı tünel VPN düğümüne kadar geçerlidir; içeriğin oradan sonra korunması için örneğin HTTPS gerekir. VPN’in kendisi çerezleri silmez ve hesaptaki kimlik doğrulamayı ortadan kaldırmaz. Temel ilkeler IBM’in VPN incelemesinde açıklanmıştır.
VPS — sanal özel sunucu
VPS, Virtual Private Server anlamına gelir. Barındırma sağlayıcısı kullanıcıya işlemci kaynakları, RAM, disk ve işletim sistemi olan sanal bir ortam ayırır. Tek bir fiziksel düğümde bu tür birkaç ortam bulunabilir. VPS sahibi, tarifesi ve erişim hakları çerçevesinde uygulamaları kurar ve ayarları yönetir.
Sanallaştırma, fiziksel donanımın bağımsız ortamlar arasında paylaştırılmasını sağlar. Bu, fiziksel sunucunun tamamını kiraladığınız anlamına gelmez: işlemciler, depolama birimleri ve ağ ortak kalabilir. Kaynakların ve performansın ne ölçüde garanti edildiğini sözleşme belirler. VPS’in yapısını ve kullanım seçeneklerini AWS, hipervizörün rolünü ise Red Hat ele alır.
VDS — sanal adanmış sunucu
VDS — Virtual Dedicated Server. Barındırma tekliflerinde bu ad çoğu zaman VPS’in eş anlamlısı olarak kullanılır. Bazen donanım sanallaştırmasını veya kaynakların garantili tahsisini vurgulamak için kullanılır, ancak tüm şirketler için tek bir kural yoktur. Üç harften yola çıkarak VDS’in her zaman daha hızlı, daha güvenli olduğu veya ayrı bir fiziksel işlemci verdiği sonucuna varılamaz.
Sanallaştırma türünü, CPU ve bellek garantilerini, ağ kısıtlamalarını ve yedeklemeleri karşılaştırın. Sağlayıcı VPS ile VDS’i ayırıyorsa onun tanımlarına bakın: önemli olan “adanmış” kelimesi değil, teknik özelliklerdir.
VPN’in VPS ve VDS’ten farkı
| Parametre | VPN | VPS / VDS |
|---|---|---|
| Amaç | Ağ tüneli, özel ağa erişim veya başka bir düğüm üzerinden çıkış | Programları ve verileri barındırmak için bir ortam |
| Çalışma ilkesi | İstemci trafiği VPN sunucusu üzerinden iletir | Fiziksel donanım kaynaklarının sanallaştırılması |
| Bağlantının korunması | Ayarlanmış tünelin içinde trafiğin şifrelenmesi | Kiralama tek başına cihazın internet trafiğini şifrelemez |
| Olanaklar | Seçilen bağlantıların yönlendirilmesi ve korunması | Site, veritabanı, bot, VPN ve diğer sunucu uygulamaları |
| Yönetim | Hazır hizmette altyapının bakımını sağlayıcı yapar | Genellikle sistemin ve programların bakımını kiracı yapar; koşullar hizmete bağlıdır |
| Maliyet | Aboneliğe, özelliklere ve hizmet koşullarına bağlıdır | Kaynaklara, trafiğe, adreslere ve yönetim düzeyine bağlıdır |
“VPS ile VPN arasındaki fark nedir” sorusunda asıl nokta şudur: altyapıyı bir bağlantı yöntemiyle karşılaştırıyorsunuz. Bir site için hiç VPN açmadan VPS kiralayabilirsiniz. Hazır bir VPN’i ise sunucuya yönetici erişiminiz olmadan kullanabilirsiniz. Bu teknolojileri birleştirmek için sanal makineye bir VPN sunucusu kurulur ve istemci yapılandırmaları oluşturulur.
VPS’te proxy de çalıştırılabilir, ancak SOCKS5 tek başına bağlantıyı şifrelemez. Ayrıntılar — VPN ile proxy karşılaştırması.
VPS ve VPN maliyetini karşılaştırırken ek IP’leri, yedeklemeleri, trafik limitlerini ve yöneticinin harcadığı zamanı hesaba katın. Aynı kullanım senaryosunu değerlendirin.
VPN, VPS ve VDS hangi işler için kullanılır
VPN ne zaman kullanılır
VPN; bir çalışanın iş ağına korumalı erişimi, şubelerin birbirine bağlanması veya internet trafiğinin seçilen bir sunucu üzerinden yönlendirilmesi için gerekir. Ev VPN sunucusu kendi cihazlarınıza uzaktan erişim sağlayabilir. Tüketici hizmeti genellikle başka bir sorunu çözer: sunucu tarafını kendiniz kurmadan hazır bir bağlantı ve çıkış adresi sunar.
VPN seçerken cihazlarla uyumluluğa, protokollere, yönlendirmeye ve veri politikasına bakın. IP değişikliği her siteye erişimi garanti etmez: kaynak hesabı ve adresin itibarını dikkate alabilir. VPN, bilgisayardaki zararlı bir programı düzeltmez.
VPS ve VDS ne için gerekir
Bir programın ev bilgisayarından bağımsız olarak internette sürekli çalışması gerektiğinde sanal sunucu kiralanır. Üzerinde site, API, test ortamı, bot veya veritabanı barındırılır. Bu işler için bellek, disk alt sistemi, yedekleme ve erişilebilirlik önemlidir. Kendi VPN’iniz için ayrıca ağ kanalı, konum, kullanılabilir genel adres ve barındırma kısıtlamaları kontrol edilir.
VPS üzerindeki kontrol sorumluluk gerektirir. İşletim sistemini güncellemek, yönetici erişimini kısıtlamak, anahtarları korumak ve açık portları izlemek gerekir. Sanallaştırma ortamları platform düzeyinde yalıtır, ancak uygulamalarınızdaki hataları düzeltmez. IBM’in VPS incelemesinde yönetilen ve kendi kendine bakılan seçenekler de ayrılır: sağlayıcının ne ölçüde dahil olacağını önceden netleştirmek gerekir.
VPN yerine VPS veya VDS kullanılabilir mi
Sanal sunucu kendi başına bir VPN değildir. Kiraladıktan sonra bir sistem ve ona erişim elde edersiniz. Telefonun veya bilgisayarın trafiğinin onun üzerinden geçmesi için sunucu yazılımı, anahtarlar, güvenlik duvarı kuralları ve yönlendirme gerekir. Sunucunun IP’sini istemcide rastgele bir alana yazmak çalışan bir tünel oluşturmaz.
Genel sıra şöyledir: uygun bir barındırma seçin, desteklenen bir sistem ve VPN protokolü kurun, trafik yönlendirmeyi ve DNS’i ayarlayın, ardından cihazlar için ayrı profiller oluşturun. Örneğin WireGuard anahtar çiftleri ve izin verilen rotalar kullanır; bunu resmî kılavuzu anlatır. Ayrıntılar — kendi VPN sunucunuzu nasıl kurarsınız yazısında.
Ayardan sonra dış IP’yi, DNS’i ve IPv6’yı, yeniden bağlanmayı ve tünel koptuğundaki davranışı kontrol edin. Sunucunun ilk başarılı bağlantıdan sonra da bakımı gerekir. Sağlayıcının seçtiğiniz senaryoya izin verip vermediğini ve adres veya ağ sorunlarında hangi işlemlerin mümkün olduğunu önceden öğrenin.
Kendi kurulumunuz, sistemi yönetmek isteyen ve güncellemeler ile teşhisle uğraşmaya hazır olan kişiye uygundur. Elle yönetim olmadan bağlantı ve destek gerektiğinde hazır bir VPN hizmeti daha kullanışlıdır. Bununla birlikte kişisel sunucu tam anonimlik sağlamaz: barındırma şirketi kiracıyı bilir, site sabit bir çıkış IP’si görür ve hesaplar eylemleri kullanıcıyla ilişkilendirmeye devam eder.
MeduzaVPN, kişisel VPS, adanmış IP ve WireGuard ile OpenVPN dahil VPN protokolleri desteğiyle PERSONAL seçeneğini sunar. Bu olanaklar güvenlik sayfasında açıklanmıştır; güncel koşullar tarifelerde. Böyle bir bağlantı için ayrıca barındırma kiralamanız gerekmez.
